آموزش نصب کلید کولر آبی و سیم کشی آن

نصب کلید کولر آبی زمانی درست انجام می شود که سیم فاز ورودی، پمپ، دور کند و دور تند موتور به درستی شناسایی شده باشند. جابه جا شدن هر یک از این سیم ها می تواند باعث کار نکردن پمپ، برعکس شدن دور موتور، پریدن فیوز یا داغ شدن اتصالات داخل کلید شود. به همین دلیل نباید سیم ها را فقط بر اساس رنگ یا محل اتصال در کلید قبلی به مدل جدید منتقل کرد.

آرایش ترمینال ها در تمام کلیدهای کولر یکسان نیست. ممکن است محل پیچ های پمپ، دور کند، دور تند و فاز در دو محصول ظاهرا مشابه متفاوت باشد. نقشه پشت کلید، حروف درج شده کنار ترمینال ها و مسیر سیم ها در جعبه تقسیم کولر باید مبنای نصب قرار بگیرند. اگر سیم کشی قابل شناسایی نیست یا آثار سوختگی و اتصال کوتاه وجود دارد، ادامه کار بدون بررسی برقکار ایمن نیست.

ابزار و نکات ایمنی قبل از نصب کلید کولر آبی

برای نصب کلید کولر به ابزار پیچیده ای نیاز نیست، اما ابزار باید سالم و مناسب کار برق باشد. پیچ گوشتی عایق، سیم لخت کن، سیم چین، فازمتر یا مولتی متر، سرسیم، نوار عایق استاندارد، مداد و پیچ مناسب از تجهیزات اصلی هستند. در مدل روکار ممکن است برای ثابت کردن قاب به دریل و رول پلاک نیز نیاز باشد.

پیش از باز کردن قاب کلید، فیوز مدار کولر را از تابلو برق قطع کنید. خاموش بودن دکمه های روی کلید به معنای بی برق بودن سیم فاز پشت آن نیست. پس از قطع فیوز، نبود ولتاژ را با ابزار آزمایش سالم بررسی کنید و تا پایان نصب اجازه ندهید فرد دیگری فیوز را وصل کند.

محل کار باید خشک باشد و نباید با دست خیس یا روی سطح مرطوب به سیم ها دست زد. اگر انتهای سیم سیاه، شکننده یا ذوب شده است، بخش آسیب دیده باید تا رسیدن به مس سالم کوتاه شود. اتصال سیم سوخته به کلید جدید، مقاومت محل تماس را بالا می برد و احتمال داغ شدن دوباره را افزایش می دهد.

سیم ها نباید بیرون قوطی تحت کشش باشند. اگر طول سیم برای رسیدن به ترمینال کافی نیست، کشیدن آن یا ایجاد اتصال آزاد پشت کلید راه مناسبی نیست. اتصال باید داخل فضای محافظت شده و با رابط استاندارد انجام شود. ابزار دارای دسته ترک خورده یا فازمتر نامطمئن نیز برای بررسی مدار مناسب نیست.

سیم های کلید کولر آبی را چگونه تشخیص دهیم؟

در سیم کشی متداول کولر آبی، چند مسیر اصلی میان کلید و کولر وجود دارد. سیم فاز وارد کلید می شود و سه خروجی مجزا برای پمپ، دور کند و دور تند ایجاد می کند. سیم نول معمولا از داخل کلید سه پل عبور نمی کند و مستقیما به پمپ و نقطه مشترک موتور می رسد. سیم ارت نیز باید به بدنه فلزی کولر متصل باشد.

وظیفه سیم ها به صورت زیر است:

• فاز ورودی: برق مورد نیاز کلید را از فیوز یا جعبه تقسیم دریافت می کند.
• سیم پمپ: با روشن شدن دکمه پمپ، فاز را به موتور پمپ آب می رساند.
• سیم دور کند: فاز را به سیم پیچ دور کند موتور اصلی منتقل می کند.
• سیم دور تند: فاز را به ورودی دور تند موتور اصلی می رساند.
• سیم نول: مسیر برگشت جریان پمپ و موتور را تامین می کند.
• سیم ارت: بدنه فلزی کولر را به سیستم اتصال زمین متصل می کند.

بهترین روش شناسایی، بررسی دو سمت کابل است. در جعبه تقسیم داخل کولر معمولا سیم های ورودی به پمپ و موتور قابل مشاهده هستند و روی بعضی موتورها علامت هایی مانند LOW، HIGH و COM وجود دارد. اتصال ها باید با همین نشانه ها و نقشه دستگاه تطبیق داده شوند.

رنگ سیم ها می تواند برای تشخیص اولیه مسیرها کمک کننده باشد، اما در سیم کشی کولر آبی نباید اتصال نهایی فقط بر اساس رنگ انجام شود. به ویژه در ساختمان های قدیمی ممکن است رنگ سیم ها مطابق استاندارد نباشد یا در تعمیرات قبلی تغییر کرده باشد. بهتر است ابتدا استاندارد رنگ بندی سیم ها را در نظر بگیرید و سپس وظیفه هر سیم را با بررسی مسیر آن در جعبه تقسیم کولر، علامت ترمینال ها و اندازه گیری برق تایید کنید.

هنگام شناسایی دورهای موتور، نباید دور کند و دور تند هم زمان برق دار شوند. کلید مناسب کولر معمولا ساختاری دارد که مانع فعال شدن هم زمان این دو خروجی می شود. استفاده از کلیدهای معمولی و مستقل به جای کلید مخصوص کولر می تواند احتمال برق دار شدن هم زمان سیم پیچ های موتور را افزایش دهد.

نقشه سیم کشی کلید کولر آبی

نقشه کلید کولر باید مسیر فاز را از فیوز تا کلید و سپس تا پمپ و موتور نشان دهد. در یک مدار معمولی، فاز وارد ترمینال مشترک کلید می شود و از سه خروجی جداگانه به پمپ، دور کند و دور تند می رود. نول و ارت مسیر جداگانه دارند و نباید به جای خروجی های فرمان کلید استفاده شوند.

نمای ساده مدار به این شکل است:

 

این نقشه فقط منطق اتصال را نشان می دهد. جای فیزیکی پیچ ها باید از روی علامت های همان کلید مشخص شود. ممکن است ترمینال فاز در یک مدل بالا و در مدل دیگر پایین قرار گرفته باشد.

نقشه کلید کولر آبی سه پل

کلید کولر آبی سه پل سه فرمان جداگانه برای پمپ آب، دور کند و دور تند موتور دارد. سیم فاز ورودی به ترمینال مشترک کلید متصل می شود و از آنجا، با روشن شدن هر دکمه، برق به خروجی مربوط می رسد. سیم پمپ به ترمینال مشخص شده با P، سیم دور کند به ترمینال LOW و سیم دور تند به ترمینال HIGH وصل می شود. ترمینال فاز نیز معمولا با L یا COM مشخص شده است.

محل این ترمینال ها در همه کلیدها یکسان نیست. ممکن است در یک مدل، فاز در بالای کلید قرار داشته باشد و در مدل دیگر در پایین یا کنار آن دیده شود. به همین دلیل اتصال سیم ها باید بر اساس نوشته های پشت کلید و نقشه همان محصول انجام شود، نه جای پیچ ها یا ترتیب سیم بندی کلید قبلی.

در بیشتر کلیدهای سه پل ساده، سیم نول وارد کلید نمی شود. نول به صورت مستقیم از جعبه تقسیم به پمپ آب و ترمینال مشترک موتور می رسد. با این حال، بعضی مدل ها به دلیل داشتن چراغ نشانگر یا مدار داخلی، ترمینال نول دارند. اگر روی کلید علامت N دیده می شود، باید روش اتصال آن را از روی نقشه سازنده بررسی کرد.

در برخی کلیدها فاز ورودی از طریق اتصال داخلی میان سه دکمه توزیع می شود، اما بعضی مدل ها به پل مشترک نیاز دارند. این پل فقط باید مطابق نقشه محصول نصب شود. اتصال اشتباه آن ممکن است باعث روشن ماندن دائمی پمپ، برق دار شدن یکی از دورهای موتور یا ایجاد اتصال کوتاه شود.

نقشه کلید کولر آبی چهار پل

کلید کولر آبی چهار پل علاوه بر فرمان های پمپ، دور کند و دور تند، یک مسیر یا فرمان اضافه دارد. کاربرد پل چهارم در تمام محصولات یکسان نیست. در بعضی مدل ها این دکمه برای قطع و وصل کلی کولر استفاده می شود، در حالی که در برخی کلیدها وظیفه قطع نول یا کنترل یک قابلیت جانبی مانند چراغ، تایمر یا مدار الکترونیکی را بر عهده دارد.

در مدل هایی که نول از کلید عبور می کند، دو ترمینال جداگانه برای نول ورودی و نول خروجی وجود دارد. سیم نول ورودی از منبع تغذیه به ترمینال مشخص شده با N-IN متصل می شود و از ترمینال N-OUT به سمت پمپ و موتور کولر ادامه پیدا می کند. فاز ورودی نیز به ترمینال اصلی کلید وصل شده و خروجی های پمپ، دور کند و دور تند مطابق علامت های P، LOW و HIGH متصل می شوند.

وجود چهار دکمه به تنهایی نشان نمی دهد که کلید حتما فاز و نول را هم زمان قطع می کند. پیش از نصب باید نقشه پشت کلید، علامت ترمینال ها و دفترچه همان مدل بررسی شود. استفاده از نقشه یک کلید چهار پل برای محصولی که پل چهارم آن کاربرد دیگری دارد، می تواند باعث سیم بندی اشتباه شود.

هنگام تعویض کلید سه پل با مدل چهار پل باید بررسی شود که سیم نول داخل قوطی کلید وجود دارد یا خیر. در بسیاری از سیم کشی های قدیمی، نول مستقیما به کولر رفته و وارد کلید نشده است. در چنین شرایطی، نصب بعضی کلیدهای چهار پل، تایمردار یا دیجیتال بدون اضافه کردن سیم نول امکان پذیر نخواهد بود.

آموزش نصب کلید کولر آبی مرحله به مرحله

پیش از شروع، مدل کلید جدید را با سیم کشی موجود مقایسه کنید. تعداد ترمینال ها، نیاز به نول، ظرفیت جریان و نوع نصب روکار یا توکار باید با شرایط محل سازگار باشند. کلیدی که برای ساختار متفاوتی طراحی شده است نباید فقط به دلیل مشابه بودن قاب جایگزین شود.

باز کردن کلید قبلی و ثبت محل سیم ها

پس از قطع فیوز و آزمایش نبود برق، قاب کلید قبلی را باز کنید. پیچ های بدنه را به آرامی باز کرده و مکانیزم را بدون کشیدن سیم ها از قوطی بیرون بیاورید. پیش از جدا کردن هر سیم، از اتصالات یک عکس واضح بگیرید و روی سیم ها برچسب پمپ، کند، تند و فاز قرار دهید.

عکس کلید قدیمی فقط زمانی قابل اعتماد است که مدار قبلا درست کار می کرده و اتصالات دست نخورده باشند. اگر کلید سوخته، سیم ها جدا شده یا عملکرد دورها از قبل اشتباه بوده است، انتقال همان آرایش به کلید جدید مشکل را تکرار می کند.

پیچ ترمینال ها را باز کرده و سیم ها را بدون چرخاندن شدید خارج کنید. اگر بخشی از سیم داخل ترمینال شکسته است، آن قسمت را جدا کنید. انتهای سیم باید مس تمیز و بدون آثار سوختگی داشته باشد.

اتصال سیم ها به ترمینال های کلید جدید

روکش هر سیم را فقط به اندازه عمق ترمینال بردارید. لخت کردن بیش از حد باعث می شود مس بیرون کلید دیده شود و احتمال تماس با ترمینال مجاور یا بدنه فلزی افزایش پیدا کند. در سیم افشان بهتر است از سرسیم مناسب استفاده شود تا رشته ها زیر پیچ پخش یا قطع نشوند.

ابتدا سیم فاز ورودی را به ترمینال مشخص شده با L، COM یا علامت ورودی متصل کنید. سپس سیم پمپ را به P، دور کند را به LOW و دور تند را به HIGH ببندید. در کلیدهایی که نام گذاری متفاوت دارند، فقط نقشه همان محصول معتبر است.

پیچ هر ترمینال را محکم کنید، اما فشار بیش از حد وارد نکنید. پیچ بسیار سفت می تواند رشته های هادی را قطع کند یا رزوه ترمینال را آسیب بزند. پس از بستن، هر سیم را با کشش ملایم بررسی کنید. سیم نباید از محل اتصال خارج شود یا داخل ترمینال حرکت داشته باشد.

اگر کلید به نول نیاز دارد، نول ورودی و خروجی باید مطابق نقشه جداگانه متصل شوند. جابه جا کردن فاز و نول یا وصل کردن نول به خروجی موتور می تواند باعث عمل نکردن مدار یا ایجاد اتصال خطرناک شود.

بستن کلید و آزمایش عملکرد کولر

سیم ها را بدون تاخوردگی شدید داخل قوطی قرار دهید. هیچ سیمی نباید زیر لبه مکانیزم یا پیچ قاب قرار بگیرد. سپس بدنه کلید را تراز کرده و پیچ های آن را به صورت یکنواخت ببندید. کلید نباید داخل قوطی لق باشد یا هنگام فشردن دکمه ها حرکت کند.

پس از نصب قاب، فیوز را وصل کنید و عملکرد مدار را مرحله به مرحله بررسی نمایید. ابتدا فقط پمپ را روشن کنید و از کار کردن آن مطمئن شوید. پس از خیس شدن پوشال ها، دور کند را فعال کنید و سپس عملکرد دور تند را بررسی نمایید. تغییر دور باید واضح باشد و موتور نباید صدای غیرعادی ایجاد کند.

موارد زیر را کنترل کنید:

1. روشن و خاموش شدن صحیح پمپ
2. کار کردن موتور در دور کند
3. تغییر درست از دور کند به دور تند
4. خاموش شدن کامل کولر
5. نبود صدای جرقه از پشت کلید
6. نبود بوی سوختگی یا داغ شدن سریع قاب

اگر با روشن کردن یک دکمه عملکرد دیگری فعال شد، سیم ها احتمالا جابه جا شده اند. در صورت پریدن فیوز، کلید را دوباره روشن نکنید و ابتدا اتصال ها را بررسی نمایید.

نصب کلید کولر آبی روکار

کلید روکار زمانی استفاده می شود که قوطی توکار وجود ندارد یا سیم کشی داخل داکت و روی سطح دیوار اجرا شده است. تفاوت اصلی این مدل با کلید توکار در نوع قاب، ورود کابل و روش ثابت کردن بدنه است. منطق اتصال پمپ، کند، تند و فاز تغییری نمی کند.

محل نصب باید خشک، قابل دسترس و دور از پاشش آب باشد. قاب زیرین را روی دیوار قرار دهید و پس از تراز کردن، نقاط پیچ را علامت بزنید. پیش از سوراخ کاری از نبود کابل یا لوله در پشت دیوار مطمئن شوید. سپس قاب را با پیچ و رول پلاک متناسب ثابت کنید.

کابل باید از ورودی طراحی شده روی قاب عبور کند. عبور سیم از لبه شکسته یا سوراخ بدون محافظ می تواند عایق کابل را زخمی کند. در صورت استفاده از داکت، مسیر آن باید تا ورودی کلید ادامه داشته باشد و کابل بیرون داکت رها نشود.

پس از اتصال ترمینال ها، سیم ها را مرتب داخل قاب قرار دهید. درپوش نباید با فشار روی اتصالات بسته شود. اگر فضای قاب برای حجم سیم ها کافی نیست، استفاده از قاب عمیق تر یا اصلاح مسیر کابل بهتر از فشرده کردن سیم ها است.

در کلیدهای روکار قدیمی ممکن است پل های داخلی یا محل ترمینال ها با نمونه جدید متفاوت باشند. انتقال سیم از پیچ اول کلید قبلی به پیچ اول کلید جدید روش درستی نیست. هر سیم باید بر اساس وظیفه خود به علامت متناظر منتقل شود.

تعویض کلید کولر آبی قدیمی با کلید جدید

اگر سیم کشی و کولر سالم هستند و فقط کلید فرسوده، شکسته یا داغ شده است، می توان آن را با مدل سازگار تعویض کرد. پیش از خرید، تعداد دکمه ها، نوع روکار یا توکار، نیاز به نول، ابعاد مکانیزم و ظرفیت جریان محصول را بررسی کنید.

پس از قطع برق، سیم ها را در کلید قدیمی شناسایی و برچسب گذاری کنید. فاز، پمپ، کند و تند باید جداگانه مشخص شوند. سپس این سیم ها را بر اساس نوشته های کلید جدید متصل کنید. محل ظاهری پیچ ها ملاک نیست و ممکن است آرایش دو برند کاملا برعکس باشد.

اگر کلید قبلی به علت داغ شدن تعویض می شود، فقط نصب محصول جدید کافی نیست. انتهای سیم ها، سفتی اتصالات و جریان مصرفی کولر نیز باید بررسی شوند. سیم نیمه سوخته یا پیچ شل می تواند کلید جدید را نیز در مدت کوتاهی خراب کند.

کلیدهای تایمردار، هوشمند یا دارای نمایشگر ممکن است به نول نیاز داشته باشند. همچنین بعضی مدل ها دارای سنسور دما، رله داخلی یا خروجی های متفاوت هستند. نقشه کلید ساده سه پل را نباید برای این محصولات استفاده کرد.

در زمان تبدیل کلید روکار قدیمی به کلید توکار جدید، فضای قوطی و مسیر ورود کابل را نیز در نظر بگیرید. اگر قوطی عمق کافی ندارد، فشار مکانیزم روی سیم ها می تواند باعث شل شدن اتصال یا آسیب دیدن عایق شود.

مشکلات رایج بعد از نصب کلید کولر آبی

مشکلاتی که بلافاصله پس از تعویض یا نصب کلید ظاهر می شوند، اغلب به جابه جایی سیم ها یا اتصال ناقص مربوط هستند. بررسی باید از کلید آغاز شود، اما خرابی پمپ، موتور، خازن، کابل یا جعبه تقسیم کولر نیز ممکن است نشانه مشابهی ایجاد کند.

• پمپ روشن نمی شود: ممکن است سیم پمپ به ترمینال اشتباه متصل شده باشد، پیچ اتصال شل باشد یا خود پمپ برق دریافت نکند. ابتدا خروجی کلید و سپس اتصال پمپ بررسی شود.
• موتور فقط روی دور تند کار می کند: سیم دور کند می تواند قطع، شل یا به ترمینال نادرست وصل شده باشد. خرابی سیم پیچ دور کند موتور نیز احتمال دیگری است.
• دور تند و کند برعکس هستند: سیم های LOW و HIGH در کلید جابه جا شده اند. پس از قطع برق، محل دو خروجی را با نقشه محصول تطبیق دهید.
• پمپ با روشن شدن موتور فعال می شود: خروجی پمپ با یکی از سیم های موتور جابه جا شده یا پل داخلی کلید اشتباه برقرار شده است.
• با روشن کردن کولر فیوز می پرد: اتصال کوتاه، تماس مس لخت با ترمینال مجاور، اتصال اشتباه فاز و نول یا خرابی تجهیزات داخل کولر محتمل است. مدار نباید دوباره و پشت سر هم وصل شود.
• کلید داغ می شود: پیچ شل، سیم سوخته، سطح تماس ضعیف، کلید نامتناسب یا جریان غیرعادی موتور می تواند عامل باشد. داغی محسوس نشانه عادی نیست.
• از پشت کلید صدای جرقه شنیده می شود: برق را فوری قطع کنید. اتصال لق یا کنتاکت داخلی آسیب دیده می تواند باعث قوس الکتریکی شود.
• بدنه کولر برق دارد: در صورت احساس برق روی بدنه، کولر را خاموش کنید و فیوز مدار را قطع نگه دارید. خرابی سیم ارت، آسیب دیدن عایق کابل، نشتی برق پمپ یا ایراد موتور از علت های احتمالی برق داشتن بدنه کولر هستند و باید پیش از استفاده دوباره بررسی شوند.

اشتباهات رایج در نصب کلید کولر آبی

اتصال سیم ها فقط بر اساس رنگ یا جای پیچ های کلید قبلی، یکی از رایج ترین خطاهای نصب است. رنگ سیم ها ممکن است در تعمیرات گذشته تغییر کرده باشد و ترتیب ترمینال ها نیز در همه کلیدها یکسان نیست. هر سیم باید با بررسی مسیر آن، علامت های پشت کلید و نقشه محصول شناسایی شود. باقی ماندن مس لخت بیرون ترمینال، شل بودن پیچ ها و قرار دادن رشته های نامرتب زیر اتصال نیز مقاومت الکتریکی را افزایش می دهد و می تواند باعث داغ شدن کلید، جرقه یا ذوب شدن قاب شود. همچنین سیم های دور کند و دور تند نباید هم زمان برق دار شوند و برای کنترل موتور باید از کلید مخصوص کولر آبی استفاده شود.

حذف سیم ارت، جایگزین کردن آن با نول و رها کردن اتصال زمین داخل جعبه تقسیم، ایمنی بدنه فلزی کولر را از بین می برد. در نصب کلید روکار نیز محل مرطوب، ورود کابل از لبه تیز و فشرده شدن سیم ها زیر درپوش می تواند به عایق کابل آسیب برساند. قاب کلید باید محکم باشد و سیم ها بدون کشیدگی یا فشار داخل آن قرار بگیرند. برق مدار نیز تنها پس از بستن کامل مکانیزم و قاب وصل شود تا آزمایش عملکرد بدون دسترسی مستقیم به ترمینال های برق دار انجام گیرد.